Το τοπίο


To κρητικό τοπίο αποκτά ιδιαίτερη συμπύκνωση στην περιοχή των Σφακίων. Από τις κορυφές των 2200 μέτρων, οι πλαγιές βουτάνε κυριολεκτικά στην θάλασσα πότε γεμάτες βλάστηση, πότε σχεδόν γυμνές από χλωρίδα.Το τοπίο ξεχωρίζει για τα πολύπλοκα δασικά και φρυγανικά οικοσυστήματα. Η αλληλεπίδραση των ανθρώπινων κοινοτήτων με τη φύση έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη γνώσεων

και πρακτικών που συνθέτουν την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά του τόπου. Η διαδρομή που ακολουθούσε ο αγροτικός ταχυδρόμος είναι ένα νήμα που πλέκει το πολυποίκιλο σφακιανό τοπίο με τα τα φαράγγια, τα χωριά, τις παλιές καλλιέργειες αμπέλων και σιτηρών, τα ελαιόδεντρα, τις κτηνοτροφικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες και τις μνήμες των κατοίκων του.

Τα οικοσυστήματα


Στην διαδρομή αυτή μπορούν οι επισκέπτες να γνωρίσουν μεγάλη ποικιλία οικοσυστημάτων. Από τα ψηλότερα χωριά, κοντά στα φαράγγια με την πλούσια χλωρίδα , τα δασικά οικοσυστήματα όπως το δάσος του σπήλαιου Κορμοκόπου (πηγή ξυλείας για πολλά χρόνια) και τα αγροτικά (αμπέλια, σιτηρά

και ελιές), μέχρι τα φρυγανικά στις ακτές και τα παραποτάμια με τις πικροδάφνες και τις λυγαριές (στην Αράδαινα). Τέλος, τα σπήλαια (σημαντικά για αρκετά σπάνια είδη) και το αλπικό οικοσύστημα είναι ορατά σε όσους επιθυμούν να τα επισκεφθούν.

Οι ιστορίες


Από τις ιστορίες που έχουν σαν βάση το βουνό και την επιβίωση στα πιο ορεινά χωριά με την κτηνοτροφία και την άυλη κληρονομιά (τα τραγούδια, τα αστεία, τις δοξασίες, τις τελετουργίες τους) μέχρι εκείνες

των ναυτικών στα κάτω χωριά με τον τουρισμό και την μετανάστευση, ο τόπος αυτός είναι γεμάτο ιστορίες από τις οποίες παραθέτουμε κάποια αποσπάσματα.

Ο ταχυδρόμος


Η πρώτη μαρτυρία που έχουμε για ταχυδρόμο είναι η ιστορία που μας έρχεται από τον Περάκη (πρώην προϊστάμενο της υπηρεσίας στα Σφακιά). Τον εκτελέσανε οι Γερμανοί γιατί βρήκανε σε έναν μαζικό τάφο το κλειδί που είχε για το φυλάκιο. Έκτοτε, τα τρία αγροτικά δρομολόγια με έδρα την Χώρα Σφακίων, ήταν η μόνη τακτική σύνδεση των απομονωμένων

χωριών της επαρχίας με τον έξω κόσμο. Ο Αντρέας Ψιλάκης, ο Γιώργος Δαμανάκης, ο Καντιλιεράκης, ο Παύλος Βοτζάκης, ο…….συνέχισαν να πηγαίνουν με τα πόδια στα πιο δυσπρόσιτα σημεία της επαρχίας (το δρομολόγιο 230) μεταφέροντας νέα, φωτογραφίες και καρτ ποστάλ από φαντάρους, από φοιτητές, από μετανάστες και μικροδέματα.